Lubię zbierać grzyby, ponieważ daje mi to okazję do spacerów w lesie i do podziwiania tego niezwykle bogatego siedliska. Testuję wtedy moje umiejętności obserwowania oraz moją wiedzę o grzybach, jednocześnie podglądając tajemnice otaczającego mnie lasu.

Podobnie jak w przypadku poszukiwaczy złota, odnajdywanie grzybów stanowi kombinację wiedzy i szczęścia. Niektórzy ludzie zbierają i identyfikują grzyby dla samej przyjemności badawczej, tak jak to jest w przypadku osób obserwujących ptaki. Większość poszukuje grzybów jadalnych. Niektóre są szczególnie smaczne. Do nich należą smardze i trufle. Rozdział pt. “Jak zbierać i oznaczać grzyby” zawiera dokładną informację dla początkujących amatorów grzybobrania. Pamiętajcie jednak: ŻADEN POCZĄTKUJĄCY GRZYBIARZ NIE POWINIEN JEŚĆ GRZYBÓW, KTÓRE NIE ZOSTAŁY SPRAWDZONE PRZEZ LOKALNEGO EKSPERTA.

Co określamy terminem „grzyb?"

W słownictwie potocznym termin „grzyb" oznacza owocnik. W literaturze anglojęzycznej często stosuje się termin „mushrooms" dla tzw. grzybów kapeluszowych. Pomimo, iż nie wszystkie owocniki mają budowę typową, również wlicza się je do tej grupy. Przykładem są tu smardze i purchawki, których owocniki są jadalne. Rolą owocników grzybów jest wyprodukowanie i uwolnienie jak największej ilości zarodników w jak najkrótszym czasie. Zarodniki, po przeniesieniu ich przez wiatr na sprzyjające podłoże, dają początek nowym osobnikom (grzybniom).

Typowe grzyby kapeluszowe przypominają kształtem parasol. Zbudowane są z trzona i płaskiego lub półkoliście wybrzuszonego kapelusza. Zarodniki produkowane są na specjalnych komórkach, zwanych podstawkami, zlokalizowanych na spodniej stronie kapelusza. Klasa grzybów, które produkują zarodniki na podstawkach nosi nazwę podstawczaków (Basidiomycetes).

W literaturze anglojęzycznej stosuje się rozróżnienie grzybów na „toadstools" i „mushrooms". W zasadzie oba terminy można stosować na określenie każdego grzyba kapeluszowego, zwykle jednak pierwszy odnosi do grzybów trujących, a drugi do jadalnych.

Jak wyglądają grzyby kapeluszowe?

Kliknij myszą aby zobaczyć fotografie owocników z blaszkami i bez blaszek.

Cykl życiowy grzybów

Wydaje nam się, że owocniki grzybów wyrastają w ciągu jednej nocy, podczas gdy tak naprawdę trwa to kilka dni lub tygodni. Proces wykształcania owocników w większości przebiega pod powierzchnią ziemi, przez co jest niezauważalny. Podziemna część ciała grzyba nazywana jest grzybnią i składa się z drobnych, nitkowatych strzępek. W sprzyjających warunkach grzybnia tworzy drobne skupienia zwane prymordiami. Gdy prymordium zwiększy swoje rozmiary jego strzępki różnicują się na dwa rodzaje. Z jednego powstaje kapelusz a z drugiego trzon.

Na podstawkach tworzą się po cztery zarodniki, każdy na końcu mikroskopijnego kolca zwanego sterygmą. Dojrzałe zarodniki odrzucane są z niewielką siłą w przestrzeń między blaszkami, kolcami czy też do światła rurek. Zarodniki wypadają następnie z kapelusza i przenoszone są dalej przez wiatr. Większość spor ląduje w odległości nie większej niż 1m od owocnika macierzystego. Pozostałe mogą być przenoszone na znacznie większe odległości. Jeżeli miejsce sprzyja rozwojowi, zarodnik kiełkuje i wytwarza grzybnię.

Gdzie rosną grzyby kapeluszowe?

Grzyby mogą rosnąć prawie wszędzie, na każdym możliwym do wymyślenia podłożu. Miejsce poszukiwań uzależnić należy od tego na jakich gatunkach nam zależy. Niektóre gatunki współżyją z określonymi gatunkami drzew, inne pojawiają się na duży kłodach. Można je znaleźć na nagiej ziemi, rozkładających się liściach, ekskrementach, mierzwie lub kompoście.

Ważne jest także aby wiedzieć kiedy szukać. Pojaw grzybów uzależniony jest od temperatury i wilgotności. Niektóre gatunki pojawiają się w ściśle określonej porze roku. Szczególnie często można je znaleźć w czasie ciepłego lub gorącego okresu, 7 do 10 dni po obfitych opadach.