Mrówkowe Ogrody


Mrówki żniwiarki ze Środkowej i Południowej Ameryki uzyskują pokarm dzięki symbiozie z określoną grupą grzybów. Mrówki prowadzą uprawy grzybni na kawałkach pociętych liści. Owady te nie są w stanie strawić celulozy, która jest związkiem o skomplikowanej budowie. Grzyby mają zdolność rozkładu celulozy na węglowodany, które pobierają z podłoża. Mrówki odżywiają się namnożoną grzybnią przerastającą podłoże.


W zamian za dostarczanie mrówkom pokarmu, grzyby mają stały dostęp do substratu, na którym rosną. Dodatkowo mrówki eliminują inne gatunki grzybów.   Ani mrówek-grzybiarek ani ich symbiotycznych grzybów nie można znaleźć oddzielnie na wolności. Mrówki uprawiają grzyby w swoich gniazdach, stale dbając o czystość kultur.

Mrówkowe gniazda osiągają do trzech stóp głębokości pod ziemią. Składają się one z wielu pomieszczeń, około2000 w  średniej wielkości kolonii.   Każde pomieszczenie ma średnicę pomiędzy 8 do 12 cali (200-300mm).   Budowaniu gniazd towarzyszy powstawanie ogromnych kopców ziemnych. .  Mrówki budujące średniej wielkości gniazdo wynoszą 88 tons (88,000 kg) ziemi  na powierzchnię.

Mrówki szukają liści, wycinają dyski, i przynoszą je do gniazda. W gnieździe dyski te są przekazywa ne innym mrówkom. Dyski są przez nie czyszczone i cięte na małe kawałki - 1-2 mm (1/32 cala). Materiał jest następnie ugniatany i mieszany z ich śliną. Tak przygotowana masa transportowana jest do ogrodów.

Mrówki także przeszczepiają strzępki grzybni ze starszej części ogrodu na świeżo przygotowane podłoże. Grzybnia szybko pokrywa nowy materiał bawełno podobną masą strzępek. Mrówki przez cały czas patrolują swoje ogrody, zabijając inne grzyby i dodając różnego rodzaju wydzieliny. Substancje te zawierają związki chemiczne, które pomagają mrówkom wyeliminować inne rodzaje grzybów. Jeżeli mrówki są usunięte inne grzyby szybko zarastają ogród.

Strzępki symbiotycznego grzyba tworzą rozdęte zakończenia, które są zbierane jako pokarm dla larw, albo zjadane są przez dorosłe mrówki. Mrówki nie pozwalają na to, żeby grzyb wytworzył owocniki w gnieździe.  Grzyby te produkują jednak owocniki gdy hodowane są w laboratorium.

Po pewnym czasie ogród nie jest w stanie utrzymać grzyba.  Wtedy nowy ogród jest budowany w innym pomieszczeniu a stary przygotowywany jest dla nowej uprawy. Najstarsze części ogrodu są wynoszone na zewnątrz gniazda i wyrzucane kilkanaście stóp od gniazda.  Mrówki wymieniają stare podłoże dla wzrostu grzybów na nowe.

Mrówki-żniwiarki hodujące grzyby są często spotykane w krajach tropikalnych, gdzie gniazda znajdują się w odległości jedynie czterech metrów od siebie. W Stanach Zjednoczonych mrówki te można znaleźć w stanach Texas, Louisiana, Florida, Carolinas i nawet głeboko na północ, w New Jersey. Są one groźnymi szkodnikami w krajach tropikalnych, gdzie niszczą wszystkie liście roślin uprawnych i drzew. W stanach Texas i południowa Louisiana były one powodem ogromnych szkód w uprawach drzew pomarańczowych i innych drzew cytrusowych.

Niektóre termity i inne owady również tworzą grzybowe ogrody.

Dodatkowe źródła informacji:


POWRÓT DO KATALOGU
Ostatnia zmiana: 19 Lipca, 1998. Wersję angielską przygotował Dr. Robert Fogel (rfogel@umich.edu). Tłumaczenie na język polski: Karol Cios z pomocą Pani Professor Katarzyny Turnau (ubturnau@cyf-kr.edu.pl).